Yer Stockholm, yıl 1971 ya da 1972. Kürt politik mültecilerin Erim Hükümeti’ne karşı düzenlediği bir protesto gösterisi ve yürüyüşü

1971 ya da 1972’de, büyük ihtimalle 12 Mart cuntasının ardından İsveç’e göçmek zorunda kalan kürt politik mültecilerin düzenlediği, Stockholm’ün kalbinde yeralan -yaşı yetenlerin Tunç Okan’ın “Otobüs” filminden hatırlayacağı- Sergel Meydanı’nda başlayıp, yürüyüşe dönüşerek, TC Büyükelçiliği önünde biten bir protesto gösterisinin fotografları.

Kortejin en önünde “Kürdistan yazısı” ve “haritası” ile “Ala rengîn” bayrağı yeralıyor.

Gösteride taşınan diğer pankartlarda şunlar yazıyor: “Kürt halkının devrimci mücadelesi, emperyalizm dünyasına karşı her yerdeki yüzleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır”, “Kapitalizm savaşa yolaçar”, “İşçiler, ezilen halklarla birlikte emperyalizmin sonunu getirecek”, “Kahrolsun Erim faşist hükümeti”, “Bütün ülkelerin işçileri birleşin”, “Türkiye, NATO ve CENTO’dan çık”, “Halk savaşı zafere”, “Türkiye halklarının faşizme karşı savaşını destekle”, “Türkiye’nin savaşan halklarını destekle”, “Kahrolsun emperyalizm”, “Türkiye, yeni Yunanistan1dır” (kastedilen Yunanistan Albaylar Cuntası), “ABD emperyalizmi + İsrail siyonizmi + Erim hükümeti = Faşizm”, ABD, Türkiye’den defol”, “Yaşasın Türk Halk Kurtuluş Ordusu’nun kahramanları”.

60’lı yılların sonundan 80’li yıllara kadar İsveç Televizyonu’nda görsel yönetmenlik ve ara ara da sanırız Hürriyet’e muhabirlik yapan bir Türkiyeli gazetecinin, Ali Kıral Rona’nın -büyük ihtimalle kendisinin çektiği ama tabii ki bundan emin olamadığımız- fotograflarının 35 mm. film negatiflerinden 3200 dpi çözünürlükte taranarak elde edilmiş görseller.

Share

Email

Açıklama

İsmail Nihat Erim, (1912, Kandıra, Kocaeli – 19 Temmuz 1980, İstanbul) Türk siyasetçi. 1971-1972 yılları arasında görev yapmış Türkiye başbakanı.

Hayatı
1912 yılında Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde doğdu. Galatasaray Lisesi’ni, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Paris Hukuk Fakültesi’nde doktora yaptı. 1939 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kamu hukuku doçentliğine atandı; 1941 yılında profesör oldu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki kamu hukuku derslerine ek olarak Siyasal Bilgiler Okulu’nda devletler hukuku dersleri verdi. 1959-1961 yılları arasında BM Uluslararası Hukuk Komisyonu üyesi olarak görev aldı.

Siyasî kariyeri
1943-1950 yılları arasında CHP milletvekili olarak TBMM’de bulundu; 2. Saka Hükümeti’nde Bayındırlık Bakanlığı, Günaltay Hükümeti’nde başbakan yardımcılığı yaptı. CHP muhalefete geçtikten sonra partinin yayın organı Ulus’un başyazarlığını üstlendi. Bu gazetenin 1953 yılında kapanması üzerine 1955 yılına kadar Yeni Ulus ve Halkçı gazetelerini çıkardı. Başbakan Adnan Menderes’in isteği üzerine Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasının hazırlanmasında görev aldı. 1961 yılında CHP milletvekili olarak yeniden TBMM’ye döndü. CHP içinde Bülent Ecevit’in başlattığı Ortanın Solu hareketine katıldı, daha sonra CHP’den ayrılarak Cumhuriyetçi Güven Partisi’ni kuran Prof. Dr. Turhan Feyzioğlu’yla birlikte muhalefet etti.

Başbakanlık dönemi
12 Mart 1971 Muhtırası’nın ardından CHP’den ayrılması koşuluyla hükümeti kurmakla görevlendirildi. 26 Mart 1971 tarihinde kurduğu askeri cunta hükümeti 3 Aralık 1971 tarihinde istifa etti. Yeniden hükümeti kurmakla görevlendirildi; kurduğu 34. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti 22 Mayıs 1972 tarihine kadar işbaşında kaldı. 1977 yılına kadar Cumhuriyet Senatosu’nda kontenjan senatörü olarak görev yaptı.

Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın idam edilmesine kadar varacak Balyoz Harekâtı olarak bilinen uygulamaları başlatması nedeniyle Balyoz lakabıyla anılır. “Gerekirse demokrasilerin üstüne şal örtmeli” sözü nedeniyle de Aziz Nesin tarafından kendisine Şalcı Nihat denmiştir.

Kıbrıs Harekatı
Kıbrıs’la ilgili anı ve gözlemlerini Bildiğim ve Gördüğüm Ölçüler İçinde Kıbrıs adıyla 1975 yılında kitaplaştırdı.

Nihat Erim suikasti
19 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Dragos’taki evinin yakınında Mahir Çayan ve arkadaşlarının intikamının alınması adına Dev-Sol militanları tarafından düzenlenen suikast sonucu hayatını kaybetti. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı’ndadır.

33. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti veya 1. Nihat Erim Hükümeti (26 Mart 1971 – 11 Aralık 1971)

Ordu, 12 Mart 1971’de bir muhtıra verdi. Parlamento fesh edilmedi, partiler kapatılmadı, Anayasa askıya alınmadı. Ama koşullar çok değişmişti. Askerler bir teknokrat hükümeti istiyorlardı. Eğer böyle bir tarafsız başbakan Meclis içinden çıkar da güvenoyu alırsa, sorun kalmazdı. Bunun için tarafsız bir milletvekili aranmaya başlandı. CHP Kocaeli milletvekili Nihat Erim ismi üzerinde anlaşıldı. 26 Mart günü CHP’den istifa etti. Böylece artık bağımsız başbakan olan Erim partiler üstü reform hükümetini kurdu.

Hükümetin Yapısı
Adalet Partisi 5, Cumhuriyet Halk Partisi 3 ve Millî Güven Partisi 1 bakan verdi. Bu arada hükümette yer almaları için Dünya Bankası’nda çalışan eski plancılardan Atilla Karaosmanoğlu ile NATO Genel Sekreterinin Birinci Yardımcısı Osman Olcay yurda çağrıldı. Bu hükümetin üzerinde en çok konuşulan üyesi olan genç Atilla Karaosmanoğlu, yurda gelir gelmez Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak kabinedeki yerini aldı. En önemli görevlerden birini, yani ekonomiyi düzeltme işini üstlendi.

Hükümetin 27 üyesinden 15’i parlamento dışındandı. Türkiye’nin ilk kadın bakanı Prof. Dr. Türkan Akyol’da bunların içindeydi. Kültür Bakanlığı bu hükümet döneminde kuruldu ve başına Talat Halman getirildi. Dönemin CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, 12 Mart’ın ince ayar bir askeri darbe olduğunu, Erim hükümetine yardım etmenin askeri darbeye destek anlamına geldiğini açıkladı. Bu pürüze rağmen hükümet Meclis’ten güvenoyu aldı. Hükümet, Ya reform yaparız ya gideriz diyerek büyük iddialarla yola çıktı.

11’lerin İsyanı
Yeni hükümet, ilk günden itibaren özellikle parlamento içinden müthiş bir dirençle karşılaştı. Sırada bekleyen eğitim, toprak, enerji, mali, idari ve hukuk reformları tek tek tökezlemeye başladı. Zamanında Kemal Derviş’in başına gelenlerin benzeri Atilla Karaosmanoğlu’nun da başına geldi. Özellikle Maliye Bakanı’nın direnciyle karşılaşan Atilla Karaosmanoğlu, mali reform yapamadı. Hükümet meclis içindeki kıskaca daha fazla dayanamadı ve Nihat Erim, 26 Ekim 1971’de istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay istifayı kabul etmedi, hükümet ikna edildi ve yola devam kararı alındı.

Anayasal teknokrat hükümeti 3 Aralık 1971’e, yani 11’ler olayına kadar yönetimde kaldı. Aralarında Türkan Akyol, Atilla Karaosmanoğlu, Mehmet Özgüneş, Selahattin Babüroğlu, Osman Olcay’ın da yer aldığı 11 bakanın istifa gerekçesini Atilla Sav açıkladı: Yurdumuzun muhtaç olduğu kalkınma hamlesini ve reformları Atatürkçü bir görüşle gerçekleştirmek amacıyla kurulan hükümette görev almıştık. Bu amaçları gerçekleştirme olanağı kalmadığı inancıyla görevlerimizden çekiliyoruz.

Hükümetin Karnesi
I. Erim hükümeti 3 Aralık’ta görevden ayrıldığında enflasyon felaket bir durumdaydı. İşbaşına geldiklerinde yüzde 11’de seyreden enflasyon oranı dokuz ay içinde yüzde 23.3’e fırladı. Ardından II. Erim hükümeti kuruldu ve iktidarda altı ay kaldı. İstifa ettiğinde ekonomik tablo altüst olmuştu. 70’li yıllara damgasını vuran bütün diğer Teknokrat hükümetler gibi başarısız olmuştur.

34. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti veya 2. Nihat Erim Hükümeti, 12 Mart Muhtırası’nın ardından Nihat Erim başkanlığında kurulan ikinci partilerüstü-teknokrat hükümettir. Hükümet 11 Aralık 1971 – 22 Mayıs 1972 arasında görev yaptı.

(Kaynak: Wikipedia)

Yorumlar

Henüz bir yorum yok.

İlk yorum yazan siz olun “Yer Stockholm, yıl 1971 ya da 1972. Kürt politik mültecilerin Erim Hükümeti’ne karşı düzenlediği bir protesto gösterisi ve yürüyüşü”

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*