Himaye-i Etfal Cemiyeti tramvay pankartı

SEK300.0

Özgün afişten 300 dpi çözünürlükte taranmış basılabilir görsel, PDF belgesi, 32,3 x 24,7 cm.

Share

Email

Açıklama

Ankara Himaye-i Etfal Cemiyeti, 30 Haziran 1921’de Ankara’da, Hakimiyet-i Milliye Gazetesi’nin bir odasında kurulmuştu. Kurucular şu kişilerdir:

Mustafa Fevzi Paşa (Kozan Mebusu), Dr. Adnan Bey (İstanbul Mebusu), Dr. Fuad Bey (Bolu Mebusu), İbrahim Süreyya Bey (Saruhan Mebusu), Mustafa Necati Bey (Saruhan Mebusu), Dr. Refik Bey (Beyazıt Mebusu), Muhtar Bey (İstanbul Mebusu), Rauf Bey (Büyük Millet Meclisi İkinci Başkanı), Şeref Bey (Edirne Mebusu), Vasıf Bey (Balıkesir Kuvay-ı Miliyet Hareketi Heyet-i Merkeziye Azasından), Abdullah Azmi Bey (Eskişehir Mebusu), Nadi Bey (İzmir Mebusu), Nafiz Bey (Erzurumlu Tüccar), Dr. Rıza Nur Bey (Sinop Mebusu), Faik Bey (Edirne Mebusu), Hüseyin Ragıp Bey (Matbuat Umum Müdürü), Hoca Esat Efendi (Aydın Mebusu), Eyüp Sabri Bey (Eskişehir Mebusu), Emin Bey (Canik Mebusu), Enver Bey (İzmir Mebusu), Hamdi Bey (Bilecik Mebusu), Vehbi Bey (Niğde Mebusu).

Cemiyet kuruluşundan hemen sonra TBMM Başkanı Mustafa Kemal’in desteğini aldı. Ankara HEC’nin kurulup güçlenmesi üzerine İstanbul HEC’nin çalışmalarına 1923’te son verildi.

Kurum, 1924’te pastörize süt dağıtımı, 1927’de anne ve çocukların ücretsiz yararlanabileceği “Sıhhi Banyolar”ın hizmete girmesi, 1928’de çocuk bahçelerinin açılması, 1929’da diş muayeneleri ve tedavilerinin başlaması, “Çocuk Bakıcı Okulu”‘nun açılması gibi sosyal hizmet alanındaki pek çok ilki gerçekleştirdi ve döneminin en büyük sivil toplum örgütü haline geldi. Bu örgüt, tıpkı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti (Kızılay) gibi devlet bütçesinden kanunla ayrılmış paya sahip bir kurumdu.

1935 yılında dilde sadeleşme hareketlerinin ardından adı “Çocuk Esirgeme Kurumu” olarak değişen kurum, 1937 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile kamu yararına çalışan dernek kabul edildi.

Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin günümüze gelen, halen Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü olarak kullanılan binası ile ilgili yeterli bilgiye ulaşılamamış ve binanın alman mimarlar tarafından yapıldığı kanısı yaygındır. Dr. Nilgün Çuha tarafından yayınlanan “T.C Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ve Etnografya Müzesi Binalarında Restitütif Bir Yaklaşım” isimli kitapta konunun mimari boyutları ele alınarak incelenmektedir.

Çuha’nın adı geçen kitabından edindiğimiz bilgilere göre 1921 yılında kurulan Cemiyet’in ilk binası Hacı Bayram Caddesi üzerinde kurulmuştur. Bu bina bu gün mevcut değildir. Daha sonra aynı cadde üzerinde başka bir binaya geçilmiştir.

Bu binanın yetersiz kalması üzerine, yeni arayışlara girilmiş ve T.B.M.M’nin Anafartalar’da cemiyete bağışladığı 5000 metre kare arazi üzerinde çocuk bakımı, poliklinik, süt dağıtımı yapılabilecek bir proje yarışması açılmasına karar verilmiştir. Binanın açılışı Dr Fuat Umay’ın Amerika gezisi sırasında topladığı paralarla sağlanmıştır.

Ankara Tapu Dairesi’nde “pafta 37, ada 229, parsel 1”de kaydı bulunan inşaata başlanmış ve 5 Mart 1927 yılında bina törenle hizmete girmiştir. Binanın inşaat, tesisat ve dekorasyonu içi toplam 169000 lira harcanmıştır.

Aynı kaynakta binanın müteahhidinin Erzurumlu Nafiz Bey, dekoratörün Selahaddin Refik Bey yaptığı, kurum çalışanı Serdar Bey’in ise toplantı salonunun ahşap eşya, duvar ve tavan boyalarını yapığı belirtilmektedir. (Bugün salonun girişinde bulunan duvar boydan boya resimlerle bezenmiştir. Resimler savaş sonrası Anadolu’nun içinde bulunduğu açlığı ve çocukların durumunu yansıtmaktadır)

Çocuk Sarayı binasının iki yanında bulunan ek binalar kuruma gelir elde etmek amacıyla kiraya verilmiştir. Ziraat bankası , Güneş pansiyon, Verem Savaş Dispanseri bunlardan başlıcalarıdır.

Çocuk Sarayı Apartmanı Ankara’nın Altındağ ilçesine bağlı Ulus semtindeki Anafartalar Caddesi üzerinde bulunan bir yapı. Birinci Ulusal Mimarlık Akımı temsilcilerinden olan bina Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu’nun çizimleri doğrultusunda 1925-1927 yılları arası inşa edilmiştir.

Yapı Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun (GEEAYK) 12 Nisan 1980 tarihinde aldığı 2167 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Kaynaklar: Wikipedia ve Turgay Çavuşoğlu

Yüksek çözünürlükte taradığımız görselden detay.

Yorumlar

Henüz bir yorum yok.

İlk yorum yazan siz olun “Himaye-i Etfal Cemiyeti tramvay pankartı”

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*