Bomonti Bahçesi’nde 17 Haziran 1944 cumartesi günü keyfi

SEK150.0SEK800.0

Buluntu anonim fotografın yüksek çözünürlükte taranmış görseli.

Clear

Share

Email

Açıklama

“…Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde Avrupai bir içki olarak “şık” çevrelerde rağbet gören bira, genellikle Viyana, Münih, Belgrad gibi merkezlerden ithal edilmekteydi. İstanbul ve İzmir’deki birkaç üretim teşebbüsü ise ev imalathanesi düzeyini aşamamıştı. Biranın giderek jardenleri ele geçiren bir içki olduğunu gören İsviçreli Bomonti Kardeşler 1885 yılında küçük bir imalathane olarak kurdukları tesisleri, 1893 yılında fabrikaya dönüştürdüler. Fabrika bulunduğu semte adını verdi. Bomonti.

İkinci bira fabrikası, 1909 yılında Nektar Biracılık Şirketi (Nectar Brewery Company Limited) tarafından Büyükdere’de kuruldu. Bu şirketin merkezi Londra’daydı. Bomonti ve Nektar’ın düşman kardeşler olarak yaşamaları uzun sürmedi. İki şirkette rekabetten aşırı derecede etkilendikleri için, 1912 yılında yönetim yeri Cenevre’de olmak üzere “Bomonti Nektar Metehhit Bira Şirketleri” adıyla birleştiler.

Bomonti-Nektar, özellikle İstanbul ve İzmir’de bira tüketiminin yüzde doksanını ele geçirdi. Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar, Düyun-u Umumiye İdaresinin mürâkabe ve rüsum sistemiyle idare edilen bira sanayii, 1926 yılında çıkarılan 760 sayılı Meşrubat İnhisarı’nı üstlenmeye bir Polonyalı şirket talip oldu. Ancak şirketin bu girişimi başarılı olmadı ve Bomonti-Nektar fabrikalarını bir yıl işlettikten sonra çalışmalarını durdurdu. İşletmeleri devralar İçki Tekeli İdaresi, 1928 yılı başından itibaren “Türk Anonim Şirketi” ne 10 yıl için imtiyaz verdi.Bomonti-Nektar yine sahip değiştirmişti…”

(Bir bira afişinin hatırlattıkları, Gökhan Akçura)

“…Bomonti’nin kendi adıyla anılan bahçelerinin başında, bugün de kendi adıyla anılan semtte yer alan “Bomonti Bahçesi” gelirdi. Bir dönemin ünlü mimarı Vedat Tek, bu bahçeyi şöyle hatırlar: “Bomonti Bahçesi’ni kim bilmez ki? Çünkü Bomonti denince akla zaten Bomonti Bira Bahçesi gelirdi hemen. (…) Bomonti’deki “Bahçe” (…) bira fabrikasının bahçesindeydi. Yaz aylarında burada küçük fıçılar içinde buzlu bira içilirdi. Ayrıca çevrede meze satan dükkanlar, manavlar ve seyyan satıcılar varadı. Bahçede tatil günlerinde müzik de çalınırdı. Ailece gelinen bir yerdi… Neşeli ve hoş saatler geçirilirdi bahçede.” (Yıllarboyu Tarih, Haziran 1980)…”

(“Biraya dair ne varsa” Sergisi!, Gökhan Akçura)

“..Bomonti Bira Bahçesi, Bomonti Bira Fabrikası’nın karşısında -bugün üzerinde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Bomonti Kampüsü’nün bulunduğu alanda konumlanmıştır. En erken 1900’lerde açıldığı tahmin edilmekle beraber, 1960’lı yıllara kadar kullanıldığı bilinmektedir. Bomonti Bira Bahçesi ile ilgili bilgiler için sözlü tarih anlatılarına ve fotoğraflara başvurulmakta ve bunlar üzerinden çıkarımlar yapılmaktadır. Bomonti Bira Bahçesi ile ilgili, “…ilk senelerde bahçe olarak çalıştığını, hatta arkadaşlarımın çocuklarının sünnet düğünlerinin de orada yapıldığını gördüm çok ve çok nezih bir yerdi. Eskiyi anlatanlar da orasını fevkalade anlatırlar gerek Gayrimüslimler bakımından gerek Türkler bakımından” şeklinde bir anıya rastlanmıştır. Buna göre, Bomonti Bira Bahçesi’nin hem Gayrimüslimlerin hem de Türklerin gittiği “nezih bir yer” olarak anlatıldığı görülmektedir. Anlatılar, genellikle bira bahçesinin, ortasında havuzun ve bu havuzun etrafında ahşap masaların bulunduğu, kalabalık gruplar hâlinde gelindiğinde fıçı biraların alındığı, biraların kulplu bardaklardan içildiği , dışarıdan getirilen yemeklerin yenebildiği , çalan müzikler eşliğinde sohbetlerin edildiği bir yer olarak hatırlandığı üzerine yoğunlaşmıştır. Dahası kimilerinin birayı ilk kez deneyimlediği, kimi işçilerin dünyasında avans aldıklarında gittikleri bir yer olarak konumlanan, şenliklerin gezilerin ve eğlencelerin düzenlendiği bir mekân600 olarak betimlenmektedir. Pek çok kişinin hafızasında yer etmiş olan Bomonti Bira Bahçesi’nin döneminin önemli buluşma mekânlarından biri olduğu söylenebilir…”

(Alıntı: Neoliberalizm ve Kültür Endüstrisi Ekseninde Dönüşen Bir Endüstri Mirası: Bomonti Bira Fabrikası, Selen Avcı, pdf, Yüksek Lisans Tezi, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, e-skop aracılığıyla)

Ek bilgi

Archives

, ,

Yorumlar

Henüz bir yorum yok.

İlk yorum yazan siz olun “Bomonti Bahçesi’nde 17 Haziran 1944 cumartesi günü keyfi”

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*