Vilhelm Bjerknes’in portresi (1)

SEK100.0SEK500.0

Tor Bergeron Arşivi’ndeki, Tor Bergeron’un çektiği fotografın 43 x 60 mm’lik film negatifinden 3200 dpi çözünürlükte taranmış basılabilir görsel

Clear

Share

Email

Açıklama

Vilhelm Friman Koren Bjerknes, 14 Mart 1862’de Christiania (sonradan Kristiania. 1925’ten bu yana Oslo) kentinde doğdu. Kristiania Üniversitesi’nde fen bilimleri okuyarak 1888’de yüksek lisans, 1892’de doktora derecesini aldı. Bu arada 1889’da Paris’e giderek Poincare’in elektro-dinamik derslerini izlemiş, ardından iki yıl kadar Bonn’da Hertz’in yanında gelişmişti. 1895’te Stockholm Üniversitesi’nde uygulamalı mekanik ve matematiksel fizik profesörü olduktan sonra, Kristiania Üniversitesi’nin fizik ve matematik profesörü olan babası Carl Anton Bjerknes’in (1825-1903) hidrodinamik araştırmalarından etkilenerek ilgisini o alana yöneltti. Hidrodinamik ve termodinamik yasalarını atmosfer hareketlerine uygulayarak, dinamik meteorolojinin ve bilimsel hava tahmin yöntemlerinin öncüsü oldu. 1907’de Norveç’e dönerek 1912’ye değin Kristiania Üniversitesi’nde uygulamalı mekanik ve matematiksel fizik dersleri veren Vilhelm Bjerknes, 1912-1917 arası Leipzig Üniversitesi’nin jeofizik profesörlüğünü ve kendi önerisiyle kurulan Leipzig Jeofizik Enstitüsü’nün yöneticiliğini üstlendi. 1917-1926 arası Norveç’teki Bergen Üniversitesi’nde öğretim görevini sürdürürken Bergen Jeofizik Enstitüsü’nü kurdu. 1926-1932 arası Oslo Üniversitesi’nde profesör olarak bulundu ve 9 Nisan 1951’de Oslo’da öldü.

1891 ile 1977 yılları arasında yaşayan isveçli meteorolog Tor Harald Percival Bergeron, sadece kendi ülkesinde değil, tam dünyada öncü meteorologlar arasında yeralır. Bergeron, ilk meteorolojik çalışmalarını, İsveç’in elit ortaöğretim kurumu Lundbergs’de okur ve yanı sıra okulunu, akan günlük hayatı fotograflarıyla belgelerken yaptı.

Bergeron, Lundsbergs Okulu’nun ardından devam ettiği Uppsala’daki yüksekokulda ünlü norveçli fizikçi ve meteorolog Vilhelm Bjerknes’in öğrencisi oldu. 1916 yılında, Stockholm’de felsefe adaylık sınavını verdi ve 1919 yılında İsveç Meteoroloji Enstitüsü’nde (şimdiki SMHI) çalışmaya başladı. Devamında İsveç, Norveç, İngiltere, Fransa ve Almanya’da meteorolog olarak çalışan Bergeron, daha sonra meteoroloji çevrelerinde Bergen Okulu diye bilinen, zamanla belli başlı temsilcilerinden olacağı, Bergen Üniversitesi Jeofizik Enstitüsü Meteoroloji Bölümü’nde eğitim aldı. 1928’te Oslo’da felsefe doktorasını alıp, 1929’dan başlayarak meteorolog olarak aynı kentte çalışmaya başladı.

Yağmur veya kar yağışının nasıl oluştuğu bilimsel olarak ilk kez 1933 yılında Tor Bergeron tarafından açıklanmıştır. Bergeron İşlemi (Process) adı verilen bu açıklamaya göre doğal koşullarda bir yağışın oluşabilmesi için su buharı, buz kristalleri ve aşırı derecede soğumuş su damlacıklarının birarada bulunmaları gerekir. Böyle bir ortamı oluşturan bulutlarda yağışın başlayabilmesi ise, bulut içerisinde termodinamik olarak iki önemli evrenin ardışık bir şekilde gerçekleşmesine bağlıdır. Bu evrelerden ilki, buz kristallerinin ve aşırı derecede soğumuş su damlacıklarının oluşmasıdır. İkincisi, bu damlacıkların birleşmesidir. Böylelikle giderek büyüyen, ağırlaşan ve düşme hızları artan tanecikler sonuçta buluttan ayrılarak (yerçekiminin etkisi ile) yağışa dönüşürler. Yağışa dönüşen tanecikler serbest atmosfer koşullarında sürdürdükleri düşme hareketinde yerçekimi nedeniyle hız kazanırlar. Ancak, hızları arttıkça çevrelerinde onları etkileyen havanın sürtünme gücü de artacağından kısa bir süre sonra yerçekimi ve sürtünme güçleri dengelenir ve değişmez bir hıza diğer bir anlatımla ”terminal hız”a ulaşırlar.

Bergeron 1947 yılında İsveç Kraliyet Bilim Akademisi (Kungliga Vetenskapsakademien) üyeliğine seçilmiş ve 1972 yılında İsveç Jeofizik Derneği’nin (Svenska geofysiska föreningen) Rossby Ödülü’nü almıştır. Bergeron ayrıca, 1949 yılında Kraliyet Meteoroloji Topluluğu’nun (Royal Meteorological Society) Symons Altın Madalyası’nı almış ve 1966’da Uluslararası Meteoroloji Örgütü (International Meteorological Organization) Ödülü’ne layık görülmüştür.

Kaynak: Wikipedia

Ek bilgi

, ,

Yorumlar

Henüz bir yorum yok.

İlk yorum yazan siz olun “Vilhelm Bjerknes’in portresi (1)”

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*